پایگاه خبری صدای جویا

گروه متخصص و محققی در یک تحقیق سوالی را از گروهی کودک خردسال پرسیده بودند که پاسخهایی که بچه ها دادند عمیق ترو متفکرانه تر از تصورات بود.

سوال این بود :

معنی عشق چیست؟

وقتی کسی شما رو دوست داره ، اسم شما رو متفاوت از بقیه می گه . وقتی اون شما رو صدا می کنه احساس می کنی که اسمت از جای مطمئنی به زبون آورده شده./ بیلی - 4 ساله


مادر بزرگ من از وقتی آرتروز گرفته نمی تونه خم بشه و ناخن هاش رو لاک بزنه پدر بزرگم همیشه این کار رو براش می کنه حتی حالا که دستهاش ارتروز گرفتن ، این عشقه./ زبکا - 8 ساله

عشق موقعیکه دختره عطر می زنه و پسره هم ادکلون، و دو تایی می رن بیرون تا همدیگر رو بو کنن./ کارل -5 ساله

عشق وقتیه که شما برای غذا خوردن می رین بیرون و بیشتر سیب زمینی سرخ شده خودتون رو می دهید به دوستتون بدون اینکه از اون انتظار داشته باشید که کمی از غذای خودشو بده به شما./ کریستی - 6 ساله

عشق یعنی وقتی که مامان من برای بابام قهوه درست می کنه و قبل از اینکه بدش به بابا امتحانش می کنه تا مطمئن بشه که طعمش خوبه./ دنی - 7 ساله

عشق اون چیزیه که لبخند رو وقتی که خسته ای به لبت میاره ./ تری - 4 ساله

عشق وقتیه که شما همش همدیگه رو می بوسید بعد وقتی از بوسیدن خسته شدید هنوز دوست دارید با هم باشید پس بیشتر با هم حرف می زنید. مامان و بابای من دقیقا اینجورین./ امیلی - 8 ساله

عشق همون باز کردن کادوهای کریسمسه به شرطی که یه لحظه دست نگه داری و فقط با دقت گوش کنی./ بابی - 7 ساله

اگه می خواهی دوست داشتن رو بهتر یاد بگیری ، باید از دوستی که بیشتر از همه ازش متنفری شروع کنی./ نیکا 7 - ساله

عشق اون موقعس که تو به پسره می گی که از تی شرتش خوشت اومده ، بعد اون هر روز می پوشتش./ نوئل - 7 ساله

عشق مثل یه پیرزن کوچولو و یه پیرمرد کوچولو می مونه که هنوز با هم دوست هستن حتی بعد از اینکه همدیگر رو خیلی خوب می شناسن./ تامی - 6 ساله

موقع تکنوازی پیانو ، من تنهایی روی سن بودم و خیلی هم ترسیده بودم . به تمام مردمی که منو نگاه می کردن نگاه کردم و بابام رو دیدم که وول می خوره و لبخند می زد اون تنها کسی بود که این کار رو می کرد. من دیگه نترسیدم./ کیندی 8 - ساله

مامانم منو بیشتر از هر کس دیگه ای دوست داره چون هیچ کس دیگه ای شبها منو نمی بوسه تا خوابم ببره./ کلر - 6 ساله

عشق اون موقعی هست که مامان بهترین تیکه مرغ رو میده به بابا./ الین - 5 ساله

عشق زمانیه که مامان، بابا رو خندان می بینه و بهش میگه که هنوز هم از رابرت ردفورد خوش تیپ تره./ کریس - 7 ساله

عشق وقتیه که سگت می پره بغلت و صورتت رو لیس می زنه حتی اگر تمام روز تو خونه تنهاش گذاشته باشی./ مری آن- 4 ساله

می دونم که خواهر بزرگترم منو خیلی دوست داره بخاطر اینکه تمام لباسهای قدیمی خودشو می ده به من و خودش مجبور می شه بره بیرون تا لباسهای جدید بگیره./ لورن - 4 ساله )

وقتی شما کسی رو دوست دارید موقع حرکت از مژه هاتون ستاره های کوچولویی خارج می شن./ کارل - 7 ساله

دوست داشتن اون وقتی هست که مامان صدای بابا رو موقع دستشویی می شنود ولی بنظرش چندش آور نمیآد./ مارک - 6 ساله

انتهای پیام//

چهره‌ى زن در شعر احمد شاملو

براى بررسى چهره‌ى زن در شعر احمد شاملو لازم است ابتدا نظرى به پيشينيان او بيندازيم. در ادبيات کهن ما، زن حضورى غائب دارد و شايد بهترين راه براى ديدن چهره‌ى او پرده برداشتن از مفهوم صوفيانه‌ى عشق باشد. مولوى عشق را به دو پاره‌ى جمع ناشدنى روحانى و جسمانى تقسيم مى‌کند. مرد صوفى بايد از لذت‌هاى جسمانى دست شسته، تحت ولايت مرد مرشد خانه‌ى دل را از عشق آکنده سازد. زن در آثار او همه جا مترادف با عشق جسمانى و نفس حيوانى شمرده شده و مرد عاشق بايد وسوسه‌ى عشق او را در خود بکشد: «عشق آن زنده گزين کو باقى است .

برعکس در غزليات حافظ، عشق به معشوقه‌ى زمينى تبليغ مى‌شود و عشق صوفيانه فقط چون فلفل و نمکى به کار مى‌رود. با اين وجود عشق زمينى حافظ نيز جنبه‌اى غيرجسمانى دارد. مرد عاشق فقط نظر باز است و به جز از غبغب به بالاى معشوق به چيزى نظر ندارد. و زن معشوق نه فقط از جسم، بلکه از هر گونه هويت فردى نيز محروم است. تازه اين زن خيالى، چهره‌اى ستم گر و دستى خونريز و افراسياب وار کمر به قتل عاشق سياوش خويش مى‌بندد:

شاه ترکان سخن مدعيان مى‌شنود

شرمى از مظلمه‌ى خون سياوشش باد

در واقعيت، مرد ستم گر است و زن ستم کش، ولى در خيال نقش‌ها عوض مى‌شوند تا اين گفته‌ى روانشناسان ثابت شود که «ديگر آزارى» آن روى سکه‌ى خود آزارى است.

با ظهور ادبيات نو، زن رخى مى‌نمايد و پرده تا حدى از عشق روحانى مولوى و معشوقه‌ى

خيالى حافظ برداشته مى‌شود. نيما در منظومه‌ى‌"افسانه" به تصويرپردازى عشقى واقعى و زمينى مى‌نشيند، عشقى که هويتى مشخص دارد و متعلق به فرد و محيط طبيعى و اجتماعى معينى است. چوپان زاده‌اى در عشق شکست خورده، در دره‌هاى ديلمان نشسته و هم چنان که از درخت آمرود و مرغ کاکلى و گرگى که دزديده از پس سنگى نظر مى‌کند ياد مى‌نمايد، با دل عاشق پيشه‌ى خود يعنى افسانه در گفت و گوست. نيما از زبان او مى‌گويد:

حافظا اين چه کيد و دروغى است

کز زبان مى و جام و ساقى‌ست

نالى ار تا ابد باورم نيست

که بر آن عشق بازى که باقى‌ست

من بر آن عاشقم که رونده است

بر گستره‌ى همين مفهوم نوين از عشق است که به شعرهاى عاشقانه‌ى احمد شاملو مى‌رسيم. من با الهام از يادداشتى که شاعر خود بر چاپ پنجم «هواى تازه»، در ١٣٥٠، نوشته، شعرهاى عاشقانه‌ى او را به دو دوره‌ى‌ رکسانا و آيدا تقسيم مى‌کنم.

رکسانا يا روشنک، نام دختر نجيب زاده‌ى سعدى است که اسکندر مقدونى او را به زنى خود درآورد. شاملو علاوه بر اين که در سال ١٣٣٩ شعر بلندى به همين نام سروده، در برخى از شعرهاى ديگر «هواى تازه» نيز از رکسانا به نام يا بى نام ياد مى‌کند. او خود مى‌نويسد: «رکسانا با مفهوم روشن و روشنايى که در پس آن‌ نهان بود، نام زنى فرضى شد که عشقش نور و رهايى و اميد است. زنى که مى‌بايست دوازده سالى بگذرد تا در «آيدا در آينه» شکل بگيرد و واقعيت پيدا کند. چهره‌اى که در آن هنگام هدفى مه آلوده است، گريزان و دير به دست يا يک سره سيمرغ و کيميا، و همين تصوير مايوس و سرخورده است که شعرى به همين نام را مى‌سازد، ياس از دست يافتن به اين چنين هم نفسى.»صفحه‌ى ٣٤٨

در شعر «رکسانا» صحبت از مردى است که در کنار دريا در کلبه‌اى چوبين زندگى مى‌کند و مردم او را ديوانه مى‌خوانند. مرد خواستار پيوستن به رکسانا - روح دريا - است، ولى رکسانا عشق او را پس مى‌زند:

بگذار هيچ کس نداند، هيچ کس نداند تا روزى که سرانجام، آفتابى که بايد به چمن‌ها و جنگل‌ها بتابد، آب اين درياى مانع را بخشکاند و مرا چون قايقى فرسوده به شن بنشاند و بدين گونه، روح مرا به رکسانا - روح دريا و عشق و زندگى - باز رساند.

عاشق شکست خورده که در ابتداى شعر چنين به تلخى از گذشته ياد کرده است:

«بگذار کسى نداند که چگونه من به جاى نوازش شدن، بوسيده شدن، گزيده شده‌ام!»

اکنون در اواخر شعر از زبان اين زن مه آلود چنين به جمع بندى از عشق شکست خورده خود مى‌نشيند:

«و هر کس آن چه را که دوست مى‌دارد در بند مى‌گذارد

و هر زن مرواريد غلطان خود را

به زندان صندوق محبوس مى‌دارد.»

در شعر «غزل آخرين انزوا»، ١٣٣١، بار ديگر به نوميدى فوق برمى‌خوريم:

«عشقى به روشنى انجاميده را بر سر بازارى فرياد نکرده،

منادى نام انسان و تمامى دنيا چگونه بوده‌ام؟»

در شعر «غزل بزرگ»، ١٣٣٠، رکسانا به «زن مهتابى» تبديل مى‌شود و شاعر پس از اين که او را پاره‌ى دوم روح خود مى‌خواند، نوميدانه مى‌گويد:

«و آن طرف

در افق مهتابى ستاره باران رو در رو،

زن مهتابى من...»

و شب پر آفتاب چشمش در شعله هاى بنفش درد طلوع مى‌کند:

«- مرا به پيش خودت ببر!

سردار بزرگ روياهاى سپيد من!

مرا به پيش خودت ببر!»

در شعر «غزل آخرين انزوا» رابطه‌ى شاعر با معشوقه‌ى خيالش به رابطه‌ى کودکى نيازمند محبت مادرى ستمگر ماننده مى‌شود:

«چيزى عظيم‌تر از تمام ستاره هاى تمام خدايان

قلب زنى که مرا کودک دست نواز دامن خود کند!

چرا که من ديرگاهى‌ست جزين هيبت تنهايى که به دندان سرد بيگانگى‌ها جويده شده است، نبوده‌ام

جز منى که از وحشت تنهايى خود فرياد کشيده است، نبوده‌ام...»

نام ديگر «رکسانا»، زن فرضى، «گل کو» است که در برخى از شعرهاى «هواى تازه» به او اشاره شده است. شاعر خود در توضيح کلمه‌ى «گل کو» مى‌نويسد: «گل کو نامى است براى دختران که تنها يک بار در يکى از روستاهاى گرگان (حدود على‌آباد) شنيده‌ام. مى‌توان پذيرفت که «گلکو» باشد... هم چون «دختر کو» که شيرازيان مى‌گويند. تلفظى که براى من جالب بود و در يکى دو شعر از آن بهره جسته‌ام، گل کوست. و از آن نام زنى در نظر است که مى‌تواند معشوق يا همسر دل خواهى باشد. در آن اوان فکر مى‌کردم که شايد جزء «کو» در آخر اسم بدون اين که الزاما معنى لغوى معمولى خود را بدهد، مى‌تواند به طور ذهنى حضور نداشتن، در دسترس نبودن، صاحب نام را القا کند.(صفحه‌ى ٣٤٥) رکسانا و گل کو هر دو زن فرضى هستند، با اين تفاوت که اولى در محيطى ماليخوليايى ترسيم مى‌شود، حال آن که دومى در صحنه‌ى مبارزه‌ى اجتماعى عرض اندام کرده به صورت (حامى) مرد انقلابى در مى‌آيد.

در شعر «مه»، ١٣٣٢، مى‌خوانيم:

«در شولاى مه پنهان، به خانه مى‌رسم، گل کو نمى‌داند. مرا ناگاه در درگاه مى‌بيند. به چشمش قطره اشکى بر لبش لبخند، خواهم گفت:

- بيابان را سراسر مه گرفته است... با خود فکر مى‌کردم که مه، گر

هم چنان تا صبح مى‌پاييد، مردان جسور از

خفيه‌گاه خود به ديدار عزيزان باز مى‌گشتند.»

مردان جسور به مبارزه انقلابى روى مى‌آورند و چون آبايى، معلم ترکمن صحرا، شهيد مى‌شوند و وظيفه‌ى دخترانى چون «گل کو» به انتظار نشستن و صيقل دادن سلاح انتقام آبايى‌ها شمرده مى‌شود.(از زخم قلب آبايى، ١٣٣٠)

در شعر ديگرى به نام «براى شما که عشقتان زندگى‌ست»، ١٣٣٠، ما با مبارزه‌اى آشنا مى‌شويم که بين مردان و دشمنان آن‌ها وجود دارد و شاعر از زنان مى‌خواهد که پشت جبهه‌ى مردان باشند و به آوردن و پروردن شيران نر قناعت کنند:

«شما که به وجود آورده‌ايد ساليان را

قرون را

و مردانى زاده‌ايد که نوشته‌اند بر چوبه‌ى دارها

يادگارها

و تاريخ بزرگ آينده را با اميد

در بطن کوچک خود پرورده‌ايد.

...

و به ما آموخته‌ايد تحمل و قدرت را در شکنجه ها

و در تعب‌ها»

چنين زنانى حتى زيبايى خود را وامدار ذوق مردان هستند:

«شما که زيباييد تا مردان

زيبايى را بستايند

و هر مرد که به راهى مى‌شتابد

جادويى نوش خندى از شماست

و هر مرد در آزادگى خويش

به زنجير زرين عشقى‌ست پاى بست.»

اگر چه زنان روح زندگى خوانده مى‌شوند، ولى نقش ‌آفرينان واقعى، مردان هستند:

«شما که روح زندگى‌ى هستيد

و زندگى بى‌شما اجاقى‌ست خاموش؛

شما که نغمه‌ى آغوش روحتان در گوش جان مرد فرح زاست

شما که در سفر پر هراس زندگى، مردان را

در آغوش خويش آرامش بخشيده‌ايد

و شما را پرستيده ‌است هر مرد خودپرست،

عشق‌تان را به ما دهيد!

شما که عشق‌تان زندگى است!

و خشم‌تان را به دشمنان ما

شما که خشم‌تان مرگ است!»

در شعر معروف «پريا»، ١٣٣٢، نيز زنان قصه يعنى پريان را مى‌بينيم که در جنگ ميان مردان اسير با ديوان جادوگر جز خيال پردازى و ناپايدارى و بالاخره گريه و زارى کارى ندارند.

در مجموعه‌ى شعر «باغ آينه» که پس از «هواى تازه» و قبل از «آيدا در آينه» چاپ شده، شاعر را مى‌بينيم که کماکان در جستجوى پاره‌ى دوم روح و زن هم زاد خود مى‌گردد:

«من اما در زنان چيزى نمى‌يابم

گر آن هم زاد را روزى نيابم ناگهان خاموش»، کيفر ١٣٣٤،

اين جستجو عاقبت در «آيدا در آينه» به نتيجه مى‌رسد:

«من و تو دو پاره‌ى يک واقعيتيم»، سرود پنجم،

«آيدا در آينه» را بايد نقطه‌ى اوج شعر شاملو به حساب آورد. ديگر در آن از مشق‌هاى نيمايى و نثرهاى رمانتيک، اثرى نيست و شاعر سبک و زبان خاص خود را به وجود آورده است. نحوه‌ى بيان اين شعرها ساده است و از زبان فاخرى که به سياق متون قديمى در آثار بعدى شاملو غلبه دارد، چندان اثرى نيست. شاعر شور عشق تازه را سرچشمه‌ى جديد آفرينش هنرى خود مى‌بيند:

«نه در خيال که روياروى مى‌بينم

ساليانى بارور را که آغاز خواهم کرد.

خاطره‌ام که آبستن عشقى سرشار است،

کيف مادر شدن را در خميازه هاى انتظارى طولانى

مکرر مى‌کند.

...

تو و اشتياق پر صداقت تو

من و خانه‌ى‌مان

ميزى و چراغى، آرى.

در مرگ آورترين لحظه‌ى انتظار

زندگى را در روياهاى خويش دنبال مى‌گيرم؛

در روياها

و در اميدهايم.»، سرود آن کسى که از کوچه به خانه باز مى‌گردد،

و هم چنين نگاه کنيد به شعر «و حسرتى» از کتاب «مرثيه‌هاى خاک» که در آن عشق آيدا را به مثابه زايشى در چهل سالگى براى خود مى‌داند. عشق به آيدا در شرايطى رخ مى‌دهد که شاعر از آدم‌ها و بويناکى دنياهاشان خسته شده و طالب پناهندگى در عزلت است:

«مرا ديگر انگيزه‌ى سفر نيست

مرا ديگر هواى سفرى به سر نيست

قطارى که نيمه شبان نعره کشان از ده ما مى‌گذرد

آسمان مرا کوچک نمى‌کند

و جاده‌اى که از گرده‌ى پل مى‌گذرد

آرزوى مرا با خود به افق‌هاى ديگر نمى‌برد

آدم‌ها و بويناکى دنياهاشان يک سر

دوزخى‌ست در کتابى که من آن را

لغت به لغت از برکرده‌ام

تا راز بلند انزوا را دريابم.»، جاده‌ى آن سوى پل،

اين عشق براى او به مثابه بازگشت از شهر به ده و از اجتماع به طبيعت است:

«و آغوشت

اندک جايى براى زيستن

اندک جايى براى مردن،

و گريز از شهر که با هزار انگشت، به وقاحت

پاکى آسمان را متهم مى‌کند.»، آيدا در آينه،

و هم چنين:

«عشق ما دهکده‌اى است که هرگز به خواب نمى‌رود

نه به شبان

و نه به روز

و جنبش و شور و حيات

يک دم در آن فرو نمى‌نشيند.»، سرود پنجم،

رکسانا زن مه آلود اکنون در آيدا بدن مى‌يابد و چهره‌اى واقعى به خود مى‌گيرد:

«بوسه هاى تو

گنجشگکان پرگوى باغند

و پستان‌هايت کندوى کوهستان‌هاست.»، سرود براى سپاس و پرستش،

«کيستى که من اين گونه به اعتماد

نام خود را

با تو مى‌گويم،

کليد خانه‌ام را

در دستت مى‌گذارم،

نان شادى‌هايم را

با تو قسمت مى‌کنم،

به کنارت مى‌نشينم و بر زانوى تو

اين چنين آرام

به خواب مى‌روم.»، سرود آشنايى،

حتى شب که در شعرهاى گذشته (و هم چنين آينده) مفهومى کنايى داشت و نشانه‌ى اختناق بود، اکنون واقعيت طبيعى خود را بازمى‌يابد:

«تو بزرگى، مثه شب.

اگه مهتاب باشه يا نه

تو بزرگى

مثه شب.

خود مهتابى تو اصلا، خود مهتابى تو

تازه وقتى بره مهتاب و

هنوز

شب تنها، بايد

راه دورى رو بره تا دروازه‌ى روز،

مثه شب گود و بزرگى، مثه شب.»، من و تو، درخت و بارون...،

شيدايى به آيدا در کتاب بعدى شاملو (آيدا درخت و خنجر و خاطره) چنين به نقطه کمال خود مى‌رسد:

«نخست

دير زمانى در او نگريستم

چندان که چون نظر از وى باز گرفتم

در پيرامون من

همه چيز

به هيات او درآمده بود.

آن گاه دانستم که مرا ديگر

از او گريز نيست.»، شبانه،

ولى سرانجام با بازگشت اجبارى، شاعر از ده به شهر به مرحله‌ى آرامش خود بازمى‌گردد:

«و دريغا بامداد

که چنين به حسرت

دره‌ى سبز را وانهاد و

به شهر باز آمد؛

چرا که به عصرى چنين بزرگ

سفر را

در سفره‌ى نان نيز، هم بدان دشوارى به پيش مى‌بايد برد

که در قلمرو نام.»، شبانه،

شاملو از آن پس از انزوا بيرون مى‌آيد و دفترهاى جديد شعر او چون (دشنه در ديس، ابراهيم در آتش، کاشفان فروتن شوکران، و ترانه‌هاى کوچک غربت) توجه او را به مسائل اجتماعى و به خصوص مبارزه‌ى مسلحانه چريکى شهرى در سال‌هاى پنجاه نشان مى‌دهد. با وجود اين که در اين سال‌ها بر خلاف سال‌هاى بيست و سى که شعر «به شما که عشق‌تان زندگيست» در آن دوران سروده شده بود، زنان روشنفکر نقش مستقلى در مبارزه‌ى اجتماعى بازى مى‌کنند، ولى در شعرهاى شاملو از جا پاى مرضيه احمدى اسکويى در کنار احمد زيبرم اثرى نيست.

چهره‌ى زن در شعر شاملو به تدريج از رکسانا تا آيدا بازتر مى‌شود، ولى هنوز نقطه‌هاى حجاب وجود دارد. در رکسانا، زن چهره‌اى‌ اثيرى و فرضى دارد و از يک هويت واقعى فردى خالى است. به عبارت ديگر، شاملو هنوز در رکسانا خود را از عشق خيالى مولوى و حافظ رها نکرده و به جاى اين که در زن انسانى با گوشت و پوست و احساس و انديشه و حقوق اجتماعى برابر با مردان ببيند، او را چون نمادى به حساب مى‌آورد که نشانه‌ى مفاهيمى کلى چون عشق و اميد و آزادى است. در آيدا، چهره‌ى زن باز مى‌شود و خواننده در پس هيات آيدا، انسانى با جسم و روح و هويت فردى مى‌بيند. در اين جا عشق يک تجربه‌ى مشخص است و نه يک خيال پردازى صوفيانه با ماليخولياى رمانتيک. و اين درست همان مشخصه‌اى است که ادبيات مدرن را از کلاسيک جدا مى‌کند. توجه به شخص و فرد به جاى مجرد و نوع و پرورش شخصيت به جاى تيپ سازى و با اين همه در «آيدا در آينه» نيز ما قادر نيستيم که به عشقى برابر و آزاد بين دو دل داده‌ دست يابيم. شاملو در اين عشق به دنبال پناهگاهى مى‌گردد يا آن طور که خود مى‌گويد معبدى «جاده‌ى آن سوى پل» يا مسجدى «ققنوس در باران» و آيدا فقط براى آن هويت مى‌يابد که آفريننده‌ى اين آرامش است. شايد رابطه‌ى فوق را بتوان متاثر از بينشى دانست که شاملو از هنگام سرودن شعرهاى رکسانا نسبت به پيوند عاشقانه‌ى زن و مرد داشته و هنوز هم دارد. بنا بر اين نظر، دو دل داده دو پاره‌ى ناقص انگاشته مى‌شوند که تنها در صورت وصل مى‌توانند به يک جزء کامل و واحد تبديل شوند (تعابيرى چون دو نيمه‌ى يک روح زن هم زاد و دو پاره‌ى يک واقعيت که سابقا ذکر شد از همين بينش آب مى‌خورند). به اعتقاد من عشق «مکمل‌ها» در واقع صورت خيالى نهاد خانواده و تقسيم کار اجتماعى بين زن خانه دار و مرد متاهل است و بردگى روحى ناشى از آن جزء مکمل بردگى اقتصادى زن مى‌باشند و عشق آزاد و برابر اما، پيوندى است که دو فرد با هويت مجزا و مستقل وارد آن مى‌شوند و استقلال فردى و وابستگى عاطفى و جنسى فداى يک ديگر نمى‌شوند.بارى از ياد نبايد برد که در ميان شعراى معروف معاصر به استثناى فروغ فرخزاد، شايد احمد شاملو تنها شاعرى باشد که زنى با گوشت و پوست و هويت فردى به نام آيدا در شعرهاى او شخصيت هنرى مى‌يابد و داستان عشق شاملو و او الهام بخش يکى از بهترين مجموعه‌هاى شعر معاصر ايران مى‌شود. در شعر ديگران غالبا فقط مى‌توان از عشق‌هاى خيالى زن‌هاى اثيرى يا لکاته سراغ گرفت. در روزگارى که به قول شاملو «لبخند را بر لب جراحى مى‌کنند و عشق را به قناره مى‌کشند»، ترانه هاى کوچک غربت، چهره نمايى عشق به يک زن واقعى در شعر او غنيمتى است.

٭ ٭ ٭

اين مقاله در هشتمين نشست «مرکز مطالعات و تحقيقات ايران» در برکلى، به تاريخ هشتم آوريل ١٩٩٠، در حضور احمد شاملو، خوانده شد.

فارس -تلگراف نوشت: نتايج يك تحقيق در دانشگاه والنسيا نشان مي‌دهد كه ملاقات با يك زن زيبا باعث افزايش هورمون استرس موسوم به كورتيزول در بدن انسان مي‌شود.
 
اين هورمون تحت تاثير استرس‌هاي فيزيكي و رواني در بدن انسان توليد مي‌شود كه مي تواند در نهايت منجر به بيماري‌هاي قلبي شود. براي بررسي اين موضوع ، محققان از ۸۴ دانش‌آموز مذكر خواستند كه هر كدام در يك اتاق نشسته و مشغول حل يك پازل شوند.در اين اتاق دو غريبه كه يك مرد و يك زن هم بودند نشسته بودند.
 
دانشمندان متوجه شدند زماني كه فرد غريبه مذكر اتاق را ترك مي‌كند و دو مرد در كنار يكديگر باقي مي‌مانند ميزان هورمون استرس آ‌ن‌ها تغييري نمي كند، اما زماني كه فرد مذكر اتاق را ترك مي‌كند ، ميزان هورمون استرس در شخص افزايش پيدا مي‌كند.

كورتيزول در دوزهاي كوچك مي‌تواند تاثيرات مثبتي در بدن داشته باشد و ميزان هوشياري و سلامت كلي بدن را افزايش دهد.
اما در صورتي كه اين هورمون به طور مداوم در بدن انسان باشد مي‌تواند منجر به بروز بيماري‌هاي پزشكي مانند بيماري‌هاي قلبي ، ديابت و فشار خون بالا شود.

ازدواج موقت یک دستور دینی است و این مسئله قابل رد کردن نیست و اگر آن طور که اسلام نگاه می‌کند صورت گیرد مشکلی هم ندارد، چون هم تعداد خانم‌ها از آقایان بیشتر است و هم اینکه عوامل محیطی و آسیب‌ها بیشتر گریبان‌گیر آقایان است.

یکی دو هفته مانده به شروع سال تحصیلی جدید، حجت الاسلام قرائتی در نشستی با روسای دانشگاه‌های کشور درباره سالم سازی فضای فرهنگی دانشگاه ها صحبت کرد و بحث ازدواج موقت دانشجویی را به میان کشید. بحثی که آن روزها سر و صدای زیادی به پا کرد و حالا با گذشت یک ماه و نیم از آن زمان، واکنش ها درباره این جمله معروف که «ازدواج موقت باید در دانشگاه‌ها راه بیفتد؛ وگرنه در محیط دانشگاه انجام حرام و گناه افزایش پیدا می‌کند» همچنان ادامه دارد.

مجله مهر: حجت الاسلام قرائتی چند روز بعد از گفتن این جمله، مصاحبه ای کرد تا واکنش های رسانه ای را تعدیل کند. او در توضیح نظراتش گفته بود: «در مورد ازدواج موقت در دانشگاه ها من قبلا در این باره صحبت کردم اما برداشت اشتباهی از این موضوع شد،در حالیکه مسئله ازدواج موقت به این معنا نیست که دخترها در محیط دانشگاه صیغه شوند.  دانشجویان پسری که امکان ازدواج ندارند اما تمایل دارند که ازدواج کنند، می‌توانند با زنان بیوه جوانی که آمادگی دارند ازدواج کنند تا پس از اینکه تحصیلاتشان به پایان رسید بروند و ازدواج کنند.»

این پیشنهاد حجت الاسلام قرائتی بعد از پاسخ های مثبت و منفی که از کارشناسان اجتماعی دریافت کرد، از سوی مراجع رسمی هم بی جواب نماند تا معاون رئیس جمهور در امور خانواده اولین موضع گیری رسمی را در این باره داشته باشد. زهرا سجادی در این باره گفت: «حجت الاسلام قرائتی مطالبی را در زمینه ازدواج موقت برای حل یک سری مشکلات مطرح کردند اما در ازدواج موقت هم دختر باید اجازه پدر داشته باشد.»

او گفت که ازدواج موقت یک دستور دینی است و این مسئله قابل رد کردن نیست و اگر آن طور که اسلام نگاه می‌کند صورت گیرد مشکلی هم ندارد، چون هم تعداد خانم‌ها از آقایان بیشتر است و هم اینکه عوامل محیطی و آسیب‌ها بیشتر گریبان‌گیر آقایان است.

سجادی که با خبرگزاری فارس گفتگو می کرد، درباره زنان مطلقه و بیوه هم گفت: «برخی از خانم‌های بیوه و یا افرادی که به دلیلی از همسر خود جدا شدند اما با توجه به مشکلات خاص خود، امکان ازدواج مجدد را ندارند. اسلام برای پیشگیری از مشکلات، ازدواج موقت را قرار داده است اما ازدواج موقت هم شرایطی دارد.ازدواج موقت راه‌حل مقطعی است که تنها در مقطع خاص مشکل را حل می‌کند، در دستورت اسلام تاکید شده که اگر مرد نمی‌تواند عدالت را رعایت کند نباید همسر دیگری را اختیار کند.»

اذن پدر در ازدواج موقت

علمای شیعه، با توجه به نظرات متفاوتی که درباره اذن پدر در ازدواج موقت دارند در ۵گروه قرار می گیرند. عده ای از آنها معتقدند در ازدواج موقت دختر باکره ای که به حد بلوغ رسیده و مصلحت خود را تشخیص می دهد، اذن پدر لازم است. عده ای آن را بنابر احتیاط واجب، لازم می دانند و بر اساس احکام دینی، در چنین موردی می توان به مرجع تقلید دیگری رجوع کرد. عده ای از مراجع، معتقدند اذن پدر در ازدواج موقت تکلیفا لازم است یعنی اگر بدون اذن پدر عقد خوانده شود صحیح است، ولی فردی که باید اجازه می‌گرفت و نگرفته، معصیت کار است. گروهی دیگر، اعتقاد دارند اذن پدر لازم نیست ولی خوب است رعایت شود. و در نهایت، عده ای معتقدند که ازدواج موقت درباره دختری که مستقل است و صلاح خود را می داند، نیازی به اذن پدر ندارد.

کدام مراجع اذن پدر را ضروری می دانند؟

آیات عظام امام خمینی(ره)، شبیری زنجانی، تبریزی و نوری همدانی عقیده دارند اذن پدر در ازدواج موقت لازم است. آیت الله سیستانی هم پیرو همین نظر هستند اما در دختری که متصدی امور زندگی خودش باشد اذن پدر را بنا بر احتیاط واجب لازم می‌دانند نه به فتوا.

آیت الله سیستانی در پاسخ به استفتای یکی از مقدانشان که پرسیده بود: «آیا صحیح است که اگر دختری بالغ باشد از نظر فکری و سنی، می تواند بدون اطلاع پدر صیغه پسری شود که بعد ها قصد ازدواج دارند؟» پاسخ داده اند: «صحّت ندارد و اذن پدر لازم است حتی اگر مستقل در شؤون زندگی باشد بنابر احتیاط واجب در این صورت.» اما در پاسخ به سوال دیگری با این مضمون که «اگر دختر و پسر ندانند که اجازه ی پدر دختر برای عقد موقت لازم است و بعد از جاری شدن عقد متوجه آن موضوع بشوند عقد آنها چه حکمی دارد؟» گفته اند عقد باطل است.

لازم است اما با احتیاط

اما آیات عظام خامنه ای، مکارم شیرازی، اراکی، خوئی، گلپایگانی، فاضل لنکرانی، صافی و وحید خراسانی، علمایی هستند که عقیده دارند در عقد ازدواج موقت بنا براحتیاط واجب اذن پدر لازم است. آیت الله مکارم شیرازی در توضیح المسائل خود در این باره می نویسند: دختری که به حد بلوغ رسیده و رشیده است، یعنی مصلحت خود را تشخیص می دهد چنانچه باکره باشد احتیاط آن است که با اجازه پدر یا جد پدری ازدواج نماید ولی اگر همسر مناسبی برای دختر پیدا شود و پدر مخالفت کند اجازه او شرط نیست، همچنین اگر به پدر یا جد پدری دسترسی نباشد و دختر هم احتیاج به شوهر کردن داشته باشد یا این که دختر قبلاً شوهر کرده باشد که در این دو صورت نیز اجازه پدر و جد در ازدواج جدید لازم نیست.(مساله ۲۰۳۷-) اگر دختر باکره‌ نباشد و بکارتش‌ به‌ وسیله‌ شوهر کردن‌ یا به‌ واسطه‌ وطی‌ به‌ شبهه‌ و یا زنا از بین‌ رفته‌ باشد، اجازه‌ پدر و جد پدری‌ لازم‌ نیست‌.

نظر آیت الله بهجت درباره اذن پدر

به اعتقاد مرحوم آیت الله بهجت، اذن پدر در ازدواج موقت تکلیفاً لازم است و اگر عقد بدون اذن پدر خوانده شود صحیح است، اما چیزی از گناه فرد کم نمی کند. در استفتایی که یکی از مقلدان آیت الله بهجت از ایشان داشتند، سوال شده بود: «یا دختر باکره‏اى را که بالغ و عاقل و رشیده است، بى‏اذن پدر او مى‏توان متعه کرد؟» که پاسخ آیت الله بهجت این طور بود: «بنابر احتیاط، تکلیفا باید از پدر یا جدّ پدرى خود اجازه بگیرد، چون تکوینا مفسده دارد.»

ایشان در پاسخ به استفتای دیگری در رابطه با شرایط ازدواج موقت گفته اند: «باید در ازدواج موقت مهر و مدت معین شود و بنابر احتیاط با اجازه‏ى پدر دختر صیغه‏ى صحیح خوانده شود، و رابطه با نامحرم حرام است.»

دختر رشیده بالغه، بی نیاز از اذن پدر

اما آخرین رویکرد علما به مساله ازدواج موقت، رویکردی است که ازدواج دختر رشید و بالغ را بی نیاز از اذن پدر می داند. مثل آیت الله اردبیلی که معتقدند اگر دختر باکره ‏اى که به حدّ بلوغ رسیده و رشیده است ـ یعنى مصلحت خود را تشخیص مى ‏دهد ـ بتواند زندگانى خود را به نحو مستقل اداره کند و قدرت تصمیم‏ گیرى صحیح در امور زندگى خود را داشته باشد و بیم آن که فریب بخورد در میان نباشد، چنانچه بخواهد ازدواج کند، احتیاجى به اجازه پدر یا جدّ پدرى خود ندارد و در غیر این صورت، بنابر احتیاط واجب باید از پدر یا جدّ پدرى خود اجازه بگیرد و اجازه مادر و یا برادر لازم نیست. همچنین بنابر احتیاط واجب دخترى که باکره نیست نیز همین حکم را دارد.

آیت الله محمدصادق روحانی هم معتقدند در مورد دختر بالغه رشیده اذن ضروری نیست. ایشان در پاسخ به سوالی با این مضمون که «در سوره نساء آمده است که عقد باید با اجازه ولی و صاحب دختر باکره انجام شود. آیا ازدواج دختر باکره بی اذن ولی باطل است؟»، پاسخ داده اند: «آیه مختص است به دختر باکره غیر بالغه و غیر رشیده اما ازدواج دختر بالغه رشیده به حسب روایات نیازی به اجازه ولی ندارد.»

به نقل از خبرگزاری مهر : معاون فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی ولایت فقیه در دانشگاهها اعلام کرد که ثبت نام ازدواج دانشجویی از هفته آینده در دانشگاههای کشور آغاز خواهد شد.

حجت الاسلام قریشی ، اضافه کرد: در فرایند ثبت نام ازدواج دانشجویی هیچ محدودیتی برای پذیرش وجود ندارد.

وی گفت: دانشجویانی که از مهرماه سال گذشته به عقد یکدیگر در آمده باشند، امکان ثبت نام دارند.

به گفته این مقام مسئول در نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاهها، در سال جاری جشنهای ازدواج دانشجویی را هر دانشگاه به صورت مستقل برگزار خواهد کرد و دفاتر نهاد هم در دانشگاهها کارگاههای آموزشی را برای زوجها تشکیل می دهند.

معاون فرهنگی سیاسی نهاد نمایندگی ولایت فقیه در دانشگاهها، اعزام دانشجویان به سفر مشهد بر عهده دفاتر نهاد در دانشگاهها گذاشته شده است و نهاد هم حمایت خواهد کرد.

به گزارش نیمروز و به نقل از دنیای اقتصاد، سایت‌های همسریابی عمدتا در دو حوزه «ازدواج دائم» و «ازدواج موقت» فعالیت می‌كنند. برخی از آنها فقط به ازدواج دائم می‌پردازند، برخی فقط به ازدواج موقت و برخی هر دو را مد نظر قرار می‌دهند.

اگرچه حالا اكثر پایتخت نشینان موضوع صیغه را با سایت‌های اینترنتی پیوند می‌دهند، اما بحث ازدواج موقت از مدت‌ها قبل رواج داشته، به خصوص در شهرهای مذهبی این امر به عنوان امری شرعی مورد نظر بوده است. موضوع به قبل از سال 1335 باز می‌گردد، زمانی كه زنان خواهان ازدواج موقت به معتمدین محل مراجعه می‌كردند و ایشان نیز مردان را به این زنان معرفی می‌كردند.
بعد از سال 1335 به گفته یكی از روحانیون قدیمی مشهد، با دخالت فرح دیبا (همسر محمدرضا پهلوی) صدور اوراق صیغه‌نامه متوقف می‌شود. اما موضوع به صورت غیررسمی، ولی شرعی ادامه می‌یابد.

هم‌اكنون در شهرهای مقدس كه جامعه حساسیت بیشتری روی روابط زن و مرد دارد، بحث ازدواج موقت بیشتر مورد توجه است، ازدواج‌های موقت به دو شیوه قانونی مثل سراسر كشور و به شیوه شرعی در این شهرها رایج است.

عقد موقت: آغاز مثل عقد دائم؛ پایانی متفاوت محضرداران در شهرهای مذهبی با مراجعات برای ازدواج موقت بیگانه نیستند. اكثر آنها روزانه مراجعاتی در این خصوص دارند، یكی از محضرداران در شهر قم درباره مراجعات می‌گوید: «ما در روز مواردی از پسران و مردانی را داریم كه با مراجعه به ما برای ازدواج موقت جویای مورد می‌شوند. زنان بیوه یا مطلقه هم برای ازدواج موقت مراجعه می‌كنند، اما تا به حال دوشیزه‌ای برای این موضوع مراجعه نكرده است.»
این محضردار در ادامه به راه‌های قانونی ثبت ازدواج موقت اشاره و می‌افزاید: «ما مجوز نوشتن عقدنامه ازدواج موقت را نداریم و فقط می‌توانیم در قباله ازدواج به جای دائم بنویسیم انقطاع. در این صورت اسم‌های طرفین در شناسنامه درج می‌شود و مراحل قانونی‌ای را كه ازدواج دائم نیاز دارد، داراست؛ یعنی گواهی عدم اعتیاد، اجازه پدر در صورت دوشیزه بودن، گواهی مبنی بر مطلقه یا بیوه بودن و غیره باید طی شود. اگر مرد هم دارای همسر اول باشد باید از دادگاه اجازه همسر اول را به همراه داشته باشد»
وی در خصوص بعد از پایان مدت ازدواج موقت یادآوری می‌كند: «اما بعد از تمام شدن عقد و عده زن طرفین می‌توانند به ثبت احوال مراجعه كرده و نام‌ها را از شناسنامه‌ها به طور كامل حذف كنند»

صیغه‌نامه‌هایی كه معمولا به صورت یك برگی یا دفترچه‌ای می‌باشند بر خلاف تصور عموم، جزو اوراق رسمی و قانونی نیستند و بیشتر گواهی است مبنی بر اینكه دو نفر با هم برای مدت مشخصی محرم هستند. تمام محضرداران اعلام می‌كنند كه از نظر قانونی اجازه مهر این عقدنامه‌ها را ندارند. زیرا هنوز قانونی مبنی بر این رویه وجود ندارد.

در قم به صورت رسمی مكان یا شخصی برای تنظیم صیغه نامه اعلام نشده است، اما اشخاصی هستند كه با چاپ كارت، بروشور و حتی اعلامیه به دیوار مدعی تنظیم این اوراق هستند!
این گواهی‌ها را برخی روحانیون یا اشخاصی كه سابقه در محضر داری دارند، به‌وسیله مهر برجسته یا مهر شخصی صادر می‌كنند و از طرفی این گواهی‌ها مورد پذیرش اداره اماكن نیز هست.

یكی از روحانیونی كه چنین گواهی‌هایی را صادر می‌كند در این باره می‌گوید: «حسن تكمیل صیغه‌نامه برای جوانان، مردان و زنان به این است كه اولا ارتباط آنان به صورت كاملا شرعی و قانونی است و تشویش در مكان و زمان ارتباط بین آنان از بین می‌رود و دوم آن كه دیگر مرد نمی‌تواند از كفالت زن فرار كند. با وجود این صیغه‌نامه‌ها زن می‌تواند در صورت بروز مشكل حق خود را بگیرد.»

او ادامه می‌دهد: «شرع و دین این اجازه را به متولیان دینی می‌دهد كه این امكان را برای جامعه فراهم آورند. این برگه‌ها هم گواهی شرعی برای مردم است. اما در مواردی كه مشكلات حقوقی ایجاد می‌شود، ما باید جوابگو باشیم. لذا بعضی از دوستان مبالغ بیشتری را دریافت می‌كنند كه جبران مافات شود»

این روحانی یادآور می‌شود: «دفاتر ثبت ازدواج هم بعضا چنین گواهی‌هایی را صادر می‌كنند، اما این گواهی‌ها را با مهر محضر مستند نمی‌كنند بلكه با مهرهای شخصی این كار را انجام می‌دهند» وی سپس درباره مدارك مورد نیاز ادامه می‌دهد: «صیغه نامه برای زنان بیوه و مطلقه نوشته می‌شود. اگر هم دوشیزه است، اجازه پدر لازم است.»

این صیغه‌نامه‌ها به طور كلی به دو صورت ارائه می‌شوند یكی به صورت تك برگی و دیگری در دفترچه‌هایی شبیه به شناسنامه.

در این برگه‌ها عكس طرفین، به انضمام مدارك مورد نیاز، مدت و مهریه درج می‌شود. یك كپی از آن نزد شخص تنظیم كننده و اصل آن به زوجه(زن) داده می‌شود تا در موقع لزوم بتواند از آن استفاده كند.

هزینه تنظیم این صیغه‌نامه‌ها مشخص نیست و بین 50 تا 400 هزار تومان متغیر است و بستگی به تنظیم كننده و زمان صیغه نامه دارد.
وی در ادامه به میزان مهریه ازدواج موقت اشاره می‌كند و می‌گوید: از آنجا كه بعد از اتمام مدت عقد موقت، زن باید عده نگه دارد عده هم در زمان عقد محاسبه می‌شود، معمولا مهریه‌ها بین 50 تا 200 هزار تومان است كه با توجه به زمان و توافق طرفین مشخص می‌شود».

یكی از روحانیون قدیمی مشهد در رابطه با لزوم سازوكار ازدواج‌های موقت می‌گوید: «ازدواج موقت پیش درآمد ازدواج دائم است، پیش‌تر به دلیل ارتباط كم دختر و پسر، ازدواج موقت این ضعف را جبران می‌كرد. اما برای ممانعت از بروز روابط ناسالم و غیرشرعی، این مقوله باید دوباره سر و سامان داده شود.»

او عقیده دارد «اگر مراكزی دایر شود كه دختر و پسر بتوانند به جای كوچه و خیابان، از طریق قانون و ظابطه با هم آشنا شده و روابط حسنه و شرعی داشته باشند، این اتفاق خوبی است.»
در گذشته دختران و زنان مطلقه و بیوه كه قصد ازدواج داشتند موضوع را با معتمدینی مثل امام جماعت مسجد در میان می‌گذاشتند، این‌طور كه قدیمی‌ها می‌گویند پیش از سال 1335 هم موضوع ازدواج موقت مطرح بود و محضر‌ها قباله و عقد نامه موقت داشتند و ارائه می‌دادند. اما در سال 1335 و بعد از ممنوعیت چند همسری و درج عقد انقطاع در عقدنامه‌ها توسط فرح (در عقدنامه‌های حال و گذشته در قسمت نوع عقد می‌توان نوشت، دائم یا انقطاع)، این امر به صورت رسمی برچیده شد.

رییس ستاد اقامه نماز کشور با بیان اینکه ازدواج موقت معنی‌اش این نیست که دختران دانشجو در دانشگاه صیغه شوند، گفت: دانشجویان پسری که امکان ازدواج ندارند می‌توانند با زنان بیوه جوانی که آمادگی دارند ازدواج کنند تا پس از اینکه تحصیلاتشان به پایان رسید بروند و ازدواج کنند.

حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی در مراسم آغاز سال تحصیلی دانشگاه پیام‌ نور استان تهران با بیان اینکه چند سال گذشته توسط دادستان تهران عنوان شد که 500 هزار زن جوان بیوه در کشور وجود دارد، گفت: شاید تعداد این زن‌ها به یک میلیون نفر رسیده باشد که این زن‌ها چه راهکاری برای اینکه به گناه نیافتند، باید انجام دهند. آیا باید همه این افراد خودشان را حفظ کنند؟ یا اینکه باید گناه کنند و یا اینکه راهکارش این است که بسوزند و بسازند؟

به گفته وی در این خصوص ازدواج موقت تنها راه است و جز ازدواج موقت، راه‌حلی نیست.

رییس ستاد اقامه نماز کشور با بیان این نکته که ازدواج آسان است اما ما آداب و رسومی درست کرده‌ایم که آن را سخت می‌کند، گفت: به عنوان نمونه چه کسی گفته است که سربازی مانع ازدواج است و یا اینکه فرد باید بعد از گرفتن لیسانس ازدواج کند و یا اینکه چه کسی گفته است که اول باید دختر اول ازدواج کند و پس از آن دختر دوم.

به گزارش ایسنا، قرائتی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه هیچ خانمی نباید با لباس مشکی بر سر کلاس درس حاضر شود، گفت: لباس مشکی برای خیابان است و برای کلاس باید با رنگ‌‌های روشن چون رنگ کرم، سبز کم رنگ و ... حضور یابند، چرا که رنگها در روح اثر دارد.

وی در ادامه بهترین راه ارتباط با خدا و معنوی شدن را نماز عنوان کرد و در خصوص اینکه چگونه می‌توان جوان‌ها را به نماز دعوت کرد، گفت: نعمت‌های خدا را برای جوان‌ها بشمارید تا‌ آنها شرمنده خدا شوند.

ازدواج براى تعدادى از زنان و مردان، حکم سر و سامان گرفتن را دارد. براى این افراد ازدواج سمبلى از آغاز بلوغ فکرى و تکامل است به نحوى که زندگى آنان تنها در سایه ازدواج معنا پیدا مى‌کند.
براى تعدادى دیگر از زنان و مردان ازدواج تنها یک مقوله است که باید سرگیرد. به این معنا که چون دیگران ازدواج مى‌کنند پس آنان نیز باید به این امر مبادرت ورزند. به عبارت دیگر ازدواج رسمى است که گریزی از آن نیست.
در هر حال ازدواج براى تمامى زنان و مردان یک تصمیم‌گیرى بزرگ و اساسى بوده که نه تنها سرنوشت آنان را رقم خواهد زد بلکه باعث گسترش اعضاى خانواده، بقاى نسل و افزایش افراد جامعه خواهد شد. بنابراین انعکاس کلى هر ازدواجى به صورت مستقیم و غیرمستقیم به جامعه و اجتماع برخواهد گشت. با این وصف تعجبى ندارد وقتى دختران و پسران تصمیم مى‌گیرند ازدواج کنند، بشدت هیجان ‌ زده و نگران مى‌شوند. این هیجان و نگرانى از این بابت است که آیا تصمیم‌گیرى آنها صحیح و اصولى بوده و آیا آنها فرد مورد نظرشان را در زندگى پیدا کرده‌اند؟

دلایل دختران و پسران را برای مبادرت به ازدواج مى‌توان به این صورت دسته‌بندى کرد
۱ – بعضى‌ها مى‌گویند ازدواج می کنیم چون به طرف مقابل علاقه داریم یا این‌که دلیل ازدواجشان را عشق به طرف مقابل عنوان مى‌کنند. البته عشق نمى‌تواند و نباید تنها دلیل ازدواج باشد اما در تداوم زندگى مشترک و داشتن رابطه زناشویى سالم و موفق، جزئى مهم و اساسى است.

۲ – « ازدواج مى‌کنیم تا متعهد شویم » این جمله‌اى است که بسیارى از والدین و دختران و پسران خاطرنشان مى‌کنند. طبق نظر آنان ازدواج، فرد را متعهد و پایبند زندگى و مسوولیت‌پذیر مى‌سازد.

۳ – براى برخى نیز ازدواج به دلیل دیگرى صورت مى‌گیرد. آنها زندگى مشترک را جزئى از فرهنگ می دانند و معتقدند ازدواج جزء اساسى باورهاى فرهنگى و مذهبى محسوب می شود و سهم اساسى در مجموعه ارزشى ذهن آدم‌ها در جامعه دارد.

۴ – تعدادى نیز فکر مى‌کنند فرد مورد نظرشان را یافته‌اند و معتقدند او همان فردى است که خوشبختى‌شان را تضمین مى‌کند. به این ترتیب با ازدواج با او، فکر مى‌کنند خوشبختى را نصیب خود کرده‌اند.

۵ – اما اگر فکر مى‌کنید باید ازدواج کنید تا فقط سایه کسى بالاى سرتان باشد یا امنیت‌تان تأمین شود، در اشتباه هستید. یعنى با این اهداف نباید تن به ازدواج دهید. امنیت یا تأمین مالى یا در آمدن از تنهایى نمى‌توانند عامل شادى در زندگى باشند.

۶ – بعضى‌ها فکر مى‌کنند هر طور شده باید ازدواج کنند، زیرا از تنها ماندن وحشت دارند. اگر دلیل شما از ازدواج کردن این است، باید بگوییم بهتر است در یک کشوى کوچک بمانید تا تمام زندگى‌تان را در یک کمد بزرگ که به اشتباه انتخاب کرده‌اید، سپرى کنید.

۷ – بچه‌دار شدن هم دلیل ازدواج براى بعضى‌ها محسوب مى‌شود. اگر چه صاحب اولاد شدن و بقاى نسل، یکى از مسائل محورى زندگى مشترک است، اما اگر تنها و فقط به دلیل این‌که صاحب فرزند شوید ازدواج مى‌کنید، راه به جایی نمی برید ، زیرا بچه‌ها به یک محیط شاد و مناسب براى زندگى احتیاج دارند. آیا با یک ازدواج غلط چنین امکانى از آنها سلب نمى‌شود؟

۸ – رویاى عروس داماد شدن هم براى برخی دلیل ازدواج قلمداد مى‌شود و البته آنان توجه ندارند این مراسم چند روز بیشتر طول نمى‌کشد و عروس یا داماد شدن با هدف داشتنِ صرفا یک مراسم عروسى، دوام چندانى نخواهد داشت.

شاید شما و اطرافیانتان ده‌ها دلیل دیگر نیز براى ازدواج داشته باشید. نوع دلیل، آنقدرها مهم نیست بلکه آنچه اهمیت دارد این است که شما و همسر آینده‌تان به روشنى و با صداقت درباره دلایل ازدواج با هم صحبت کرده باشید و در نهایت اطمینان حاصل کنید که انگیزه‌ها و اهداف شما در زندگى مشترک با هم تطابق دارد.
در امر ازدواج، میزان توقع و انتظارات مهم نیست بلکه آنچه مهم است این است که هر دو نفر انتظارات و توقعات مشترکى داشته باشند و هر دو نفر تلاشى مشترک را برای رسیدن به هدفی مشترک آغاز کنند. زمانى که انتظارات و توقعات دو طرف متفاوت باشد، همواره یکى از دو نفر ناامید و سرخورده خواهد شد. البته باید گفت انتظارات و نگرانى‌هاى زن و مرد تحت تأثیر عوامل بسیار زیادى قرار مى‌گیرند. تجربه دوستان قبلى، روابط فامیلى و خانوادگى افراد، محیط رشد و بسیارى عوامل دیگر در این مساله دخیل هستند و البته به یاد داشته باشیم یکى از مؤثرترین عوامل در این زمینه، خانواده‌هاى طرفین است.

با این توضیحات هر چه پسر و دختر صادقانه و بى‌پرده درباره خود و احساساتشان صحبت کنند، در آینده از همدیگر حمایت بیشترى خواهند کرد. در این صورت اختلاف‌ نظرهایشان روشن می شود، براى آنها دلیل پیدا کرده و راه‌حل‌هاى بهتر و مناسب‌ترى براى تداوم زندگى مشترک پیدا مى‌کنند.
حقیقت این است، یک ازدواج خوب و سالم براى سلامت نیز مفید بوده در حالى که ازدواج اشتباه و مشکل‌دار یک ورشکستگى جسمى و روحى تمام عیار براى زن و مرد به حساب مى‌آید. همه افراد انتظار دارند همسر آینده‌شان فردى سازگار و دارای ارزش‌هایى مشابه خودشان و باعث شادى و خوشبختى‌شان شود، بنابراین بهتر ا ست براى انتخاب همسرتان بیشتر از انتخاب خانه و شغل اهمیت قائل شوید و وقت، فکر و انرژى صرف کنید.

منبع: سیمرغ